100.000 woningen in Twente?
Matthijs bewijst dat de oplossing voor de woningnood niet in één nieuwe stad zit
De opdracht in een notendop
Werk een plan uit om 100.000 nieuwe woningen toe te voegen in Twente, een regio met groeipotentie. Een opgave die ook maatschappelijk actueel is, de roep om nieuwe woningen klinkt steeds luider in Den Haag. Steeds vaker wordt er gesproken over het creëren van nieuwe steden. Matthijs koos bewust voor een andere insteek: "Ik heb niet gekozen voor één nieuwe stad. Ik zie meer waarde in het toevoegen op alle lagen, mijn analyse van Twente gaf me daar alle reden toe.’’
Waarom niet één stad, maar uitbreiden op meerdere lagen?
“Na mijn analyse van Twente zag ik duidelijk de drie lagen waaruit het gebied bestaat: de grote steden, de dorpen en het buitengebied. Elke laag heeft zijn eigen karakter en kwaliteiten. In de stad woon je anders dan in een dorp of op een erf. Elke laag trekt andere mensen aan. Door alleen in te zetten op een nieuwe stad, loop je het risico dat je maar voor één doelgroep bouwt en benut je de bestaande kwaliteiten van de regio niet optimaal. Door op alle drie de lagen te focussen, kan je sneller woningen creëren voor meer verschillende type mensen, met optimaal gebruik van wat er al is.”
Hoe heb je dat concreet uitgewerkt?
Hoe heb je dat concreet uitgewerkt?” Voor elke laag heb ik een eigen visie uitgewerkt. Voor een stad als Almelo, zag ik kansen in het slim combineren van wonen en werken en te verdichten rond (nieuwe) stations. De haven van Almelo is een voorbeeld van zo’n plek die de aankomende jaren getransformeerd kan worden.Voor de dorpen koos ik voor uitbreiding aan de randen: groene wijken die natuurlijk aansluiten op het bestaande karakter, met een zachte overgang tussen het landschap en het dorp. De dorpskern en de historische structuren blijven hierdoor intact. Daaromheen kun je wel degelijk groeien, als je dat zorgvuldig doet.
Ontwerp voor het buitengebied
Voor het buitengebied keek ik vooral naar mogelijkheden om de klassieke erf typologie te verbreden. Een klassiek erf kent een hoofdwoning met schuren op het erf. Nu dat de traditionele landbouwfunctie steeds vaker wordt gecombineerd met andere functies, ontstaat er ruimte op de bestaande erven te transformeren. Daarnaast ontstaat er ruimte in het buitengebied voor collectieve woonvormen: vijf tot tien woningen bij elkaar op één erf. Open velden, zichtlijnen en de juiste bebouwingstypologie moet je goed borgen
Heeft je werk bij Erven van Nederland het plan beïnvloed?
“Absoluut. Waar je werkt, heeft invloed op hoe je de (studie)projecten aanvliegt. Als je je daar bewust van bent, is dat heel waardevol. Zo wees Hilbert mij in een vroeg stadium op het typische coulisselandschap van Twente: hoe dat landschap door de eeuwen heen is ontstaan, gevormd door houtwallen, erven en agrarisch gebruik. Dat was voor mij de aanleiding om daar echt onderzoek naar te doen en het werd een belangrijk fundament onder mijn plan. En door hier dagelijks op kantoor bezig te zijn op zo’n mooi erf kreeg het buitengebied meer waarde.’’ Wat was het resultaat? “Mijn plan resulteerde in 90.000 nieuwe woningen, dat is iets minder dan de opdracht vroeg, maar ik koos hier heel bewust voor. Ik heb andersom gedacht: niet perse koersen op de 100.000, maar goed kijken wat de regio aankan en hoeveel woningen je met recht kwijt kunt in Twente. Kwaliteit boven kwantiteit, zeg maar. Mijn plan werd beoordeeld met een uitstekend, dat was een mooie beloning voor het werk. Als kers op de taart zijn wij als studenten uitgenodigd door de stadsbouwmeester van Enschede om onze projecten daar aan vakgenoten te komen presenteren. Tijdens deze middag werd nogmaals duidelijk hoe actueel dit thema is.”
De belangrijkste les
"Dat dorpen en buitengebied net zo'n belangrijke rol spelen bij de woningnood als de grote steden. Er is veel ruimte die je op een mooie en efficiënte manier kunt benutten. Je gebruikt bestaande infrastructuur, je behoudt het landschap en de historie en je bent er vaak ook nog sneller mee dan met het bouwen van een geheel nieuwe stad.
En nu?
“Lekker hier verder aan de slag! Ik werk hier met mensen die stuk voor stuk passie hebben voor wat ze doen. En ik leer veel van Hilbert, Erwin en Aart die al zoveel meters hebben gemaakt. Het is gewoon een fijne plek: een hecht team, een mooie werkomgeving, iedereen met zijn eigen visie. Dat inspireert. Ik kijk ernaar uit om de projecten die ik mede ontworpen heb ook écht uitgevoerd te zien. Maar daar moet je geduld voor hebben, ondertussen werk ik lekker door.’’
