Groene plekken
Niet alleen een mooi plaatje, maar een doordacht en toekomstbestendig ontwerp
Meer groen in de leefomgeving, iedereen is ervoor. Maar hoe zorg je ervoor dat een tuin, park of plein niet alleen mooi is, maar ook ruimte biedt aan rust, activiteit, kleur en biodiversiteit? Aart Knoppert werkt hier als landschapsontwerper dagelijks aan: “Het gaat erom dat mensen met plezier gebruik maken van een groene plek. En niet alleen morgen, maar ook over 50 jaar.”
Aart, hoe is het toepassen van groene plekken de afgelopen decennia veranderd?
“Er is veel meer aandacht gekomen voor toekomstbestendige inrichting van de buitenruimte. Vroeger ging het vooral om mooie plaatjes maken, nu wordt er breder gekeken. Bijvoorbeeld het vinden van goede groeiplaatsen voor bomen, hoe ga je om met hittestress, hoe regel je waterafvoer? Zo is het tegenwoordig van belang om te streven naar 30% kroonbedekking in de openbare ruimte, dat zorgt voor schaduw en voorkomt hittestress.
"Gelaagd groen in de openbare ruimte voorkomt hittestress'
Toekomstbestendige toepassing in tuinen
Ook bij tuinen denken we in de ontwerpfase al steeds meer na over klimaatadaptieve aanpassingen. Bomen plant je bij voorkeur op het zuiden zodat je lekker in de schaduw kunt zitten. En grote zwarte tegels op het zuiden zijn verleden tijd. We werken graag met inheemse soorten, al speelt bij een tuin natuurlijk ook persoonlijke smaak een grote rol. Waar het mij altijd om gaat: dat je, waar je ook kijkt, groen ziet. Niet alleen één groot terras, maar een kralenketting van plekjes waar je doorheen loopt en die samen een groot geheel vormen. Zo loop je niet alleen van A naar B, maar beleef je ook de hele tuin. Dit zie je goed terugkomen in de landschapstuin, waar de tuin naadloos overgaat in het landschap, er een wadi is aangelegd en grote bomen zijn aangeplant. Hierdoor genieten de bewoners in de zomer én winter van een tuin die wemelt van insecten, vogels en andere zoogdieren.
Landschapstuin“We durven buiten de lijntjes te denken. Net even iets anders, net buiten de kaders.”
Wat onderscheidt jullie aanpak?
“We kijken naar het grotere geheel, ook buiten het plangebied, soms ongevraagd. En we stellen goede vragen: waarom wil je iets? Wat zijn je echte motieven? Als je doorvraagt, kom je tot de kern van het doel en de wensen. Daarbij past vaak een andere of betere oplossing dan opdrachtgever zelf voor ogen had. Daarnaast adviseren we graag op andere vlakken die een project compleet maken. Ik houd van circulaire materialen, dus het hergebruiken van bestrating of het verwerken van bestaande materialen in een nieuw ontwerp neem ik altijd mee als optie. Daar maken we het verschil.”
Wanneer is een groene plek voor jou geslaagd?
“Als er met plezier gebruik van wordt gemaakt. Daar draait het om. En niet alleen morgen, maar ook over 50 jaar nog steeds. Een geslaagde groene plek groeit mee met de tijd en blijft waardevol voor de gebruikers, zowel mens, dier als plant. Een mooi voorbeeld hiervan is De Mirandabad in Amsterdam, waar we een ontwerp en beplantingsplan uitwerkten voor de ruimte rond het zwembad. De uitdaging was om een goed te onderhouden inrichting te realiseren die met name in de zomermaanden uitbundig bloeit, precies wanneer het zwembad het drukst bezocht wordt.”
De Mirandabad
Heb je een concreet voorbeeld van een project waar je trots op bent?
“Elk project is bijzonder, maar die er voor mij uitspringt is de wellnesstuin in Driebergen. De opdrachtgevers hadden hun woning gerenoveerd en vroegen ons een tuinontwerp te maken dat daarbij zou passen. De bestaande tuin was flink vervallen, maar door een zorgvuldige inventarisatie konden we de nog goede bomen behouden en een nieuwe plek geven in het ontwerp. De opdrachtgevers waren direct enthousiast over de eerste schetsen en zo ontstond de basis van wat nu een prachtige tuin is geworden. Dat mensen daar elke dag wakker worden en genieten van hun tuin, dat is het mooiste compliment dat je kunt krijgen.”
Organische wellnesstuin"Dat gebruikers genieten van hun groene plek is het grootste compliment"
